Wij zijn er om kinderen te beschermen voor alle grote beren op hun weg en zo ook voor de dood. Maar dat gaat niet, kinderen worden met de dood geconfronteerd, helaas.

Kinderen reageren allemaal anders en zijn daarbij vaak wijzer dan wij denken. En zij stellen vragen. Vragen die wij moeten beantwoorden, ook al zijn die groter dan ons hart aankan.

Peuters begrijpen het concept dood nog niet als iets definitief. Een kleuter vraagt veel waarom en een basisschoolkind kan de dood beter begrijpen en vindt het vaak fijn om te kunnen praten en vragen te stellen. Tieners hebben een volwassen begrip van de dood maar kunnen ook hun emoties gaan onderdrukken, ruimte krijgen zonder te pushen kan dan helpen.

Beschermen betekent niet afschermen, kinderen laten ons zien dat ze er op hun eigen manier mee omgaan. Laat het verdriet, de angst, boosheid toe. Betrek ze bij het afscheid. Laat ze tekenen of verven op de uitvaartkist, een kaarsje aansteken, het strooien van bloemen, alles is goed en niets moet. Het laten varen van een lichtbootje, wanneer het wegvaart neemt het de boodschap van het kind mee, voor altijd.

Kinderen zijn niet breekbaar in hun verdriet, ze buigen mee, als jonge takken in de wind.

Onze jongste was vijf jaar toen mijn vader overleed. Ze kwam kijken en zei ‘ach wat heeft pake mooie kleertjes aan’. Ze riep haar oudere broer; ‘kom kijken, pake ligt in dat kastje!’

En daarna volgde ‘beppe mag ik nu spelen?’

Op de dag van het afscheid las ze voor uit het boekje wat ze pake een jaar daarvoor op zijn tachtigste verjaardag had gegeven. De liefste opa, dat ben jij.

In hun onbevangenheid laten kinderen ons zien dat de dood geen einde is, maar onderdeel van het levensverhaal.

Janet de Vries startte in 2010 in de uitvaart. Sinds 2023 werkt zij als zelfstandig uitvaartondernemer en deelt iedere maand in deze krant een verhaal. Verdiepende informatie over onderwerpen rondom de dood, maar ook integere ervaringen uit het werk als uitvaartverzorger. Janet woont met haar gezin in Heerenveen.